του Άκη Καπράνου (akiskapranos@yahoo.gr) | 18/02/2010
Όλοι έχουμε τις εμμονές μας. Είναι στη φύση του ανθρώπου να έχει εμμονές, κολλήματα αν προτιμάτε. Δίχως αυτές είμαστε ανολοκλήρωτοι – γι’ αυτό συνήθως και αυτοί που αγκαλιάζουν τις εμμονές τους είναι πιο ισορροπημένοι από τους υπόλοιπους. Σε αυτή την κατηγορία μπορούμε άνετα να εντάξουμε και τους οπαδούς των μεταμεσονύχτιων προβολών, μια κατάσταση που ευδοκιμούσε και στην Ελλάδα, αλλά έχει πλέον ξεχαστεί.
Μερικά πράγματα λειτουργούσαν καλύτερα στο «περιθώριο». Δείτε την υπερ-πετυχημένη και cult ταινία Rocky Horror Picture Show. Την πρώτη εβδομάδα εξόδου του, το φιλμ έδειχνε παταγώδης αποτυχία και μόνο όταν τα μεγάλα κεφάλια της 20th Century Fox σκέφτηκαν να την προβάλουν σε κύκλωμα μεταμεσονύχτιων προβολών την είδαν να μετατρέπεται στην επιτυχία που γνωρίζουμε σήμερα. Και αυτό μας διδάσκει πολλά: πρώτα απ’ όλα, ότι υπήρχε μια κατηγορία ανθρώπων που προτιμούσαν να βλέπουν ταινίες μετά τα μεσάνυχτα! Κακά τα ψέμματα, σε μια after hours προβολή του Eraserhead είσαι βέβαιος ότι βρίσκεσαι ανάμεσα σε οπαδούς του φιλμ – κανείς δεν θα το βλέπει για πρώτη φορά. Γι’ αυτό άλλωστε και χρησιμοποιήσαμε τον όρο cult (=αίρεση). Γίνεσαι μέλος μιας ιδιαίτερης «κάστας», μέρος μιας εξαιρετικά σινεφίλ κατάστασης. Βέβαια, η διαφορά αυτού του κοινού είναι ότι οι σινεφίλ ανησυχίες του μπορεί, πολλές φορές, να σταματούν σε ΜΙΑ και μόνο ταινία. Αλλά είπαμε, οι εμμονές είναι στη φύση μας.
Πάρτε για παράδειγμα την ταινία του Λούτσιο Φούλτσι «Η Έβδομη Πύλη Της Κολάσεως». Καρφίτσα δεν έπεφτε στο Σινέ Δεξαμενή στο Κολωνάκι σε κάθε προβολή της, μέχρι που η φθαρμένη κόπια της εξέπνευσε. Ο κόσμος είχε πλέον μάθει απέξω τις ατάκες και «γλεντούσε» στην κυριολεξία το μνημείο σουρεάλ τρόμου του ιταλού «χασάπη». Την αρχή βέβαια την έκανε ο συγχωρεμένος ο Βαγγέλης Κοτρώνης, στις αρχές του ‘80 «πρώτα στο ΡΙΑΛΤΟ στη Κυψέλη και μετά στο ΕΛΥΖΕ στα Ιλίσια», όπως πληροφορούμαι από τον Βάσο Γεώργα. Εκείνη την περίοδο εξέδιδε και το περιοδικό «Φανταστικός Κινηματογράφος» και, λίγα χρόνια αργότερα, θα χάσει άδικα τη ζωή του στην άσφαλτο. Το κίνημα όμως – γιατί περί αυτού επρόκειτο– είχε γεννηθεί.
Και εκεί βέβαια υπήρχαν προβλήματα. Πώς, ας πούμε, να ανεχτείς το «σκυλί» που κάθεται μπροστά σου (που είχε έρθει επειδή του είπαν ότι οι μεταμεσονύχτιες προβολές είνα.ι… trendy!) και «στολίζει» με «πανέξυπνα» σχόλια μια αγαπημένη σου ταινία όπως το «Ζόμπι: Το Ξύπνημα Των Νεκρών»; Στη χώρα μας είχε λανθασμένα σχηματιστεί η εντύπωση ότι οι μεταμεσονύχτιες προβολές αποτελούν μια χαβαλεδιάρικη κατάσταση και στο Ελλαδιστάν, όπου η άγνοια του νεο-έλληνα παντρεύεται μοναδικά με το θράσος του, πολλές φορές νιώσαμε σαν μαυροντυμένοι δολοφόνοι από ταινίες του Ντάριο Αρτζέντο. Μέχρι πριν τέσσερα-πέντε χρόνια πάντως, περνούσαν πολλά διαμάντια από τις μεταμεσονύχτιες οθόνες. Από τη “Suspiria” στη «Χαμένη Λεωφόρο» ή στο “Mullholland Drive” του Ντέιβιντ Λιντς και από τη στρατιά των “Blind Dead” του Αρμάντο Ντε Οσάριο στον αυθεντικό «Σχιζοφρενή Δολοφόνο με το Πριόνι» και το “Cannibal Holocaust”.
Το DVD όμως, ενώ από τη μια έφερε σ’ επαφή το νεανικό κοινό με όλες αυτές τις εξαφανισμένες ταινίες, παράλληλα τις εξόρισε σε κατ’ οίκον περιορισμό (ούτε τσόντες να ήταν). Στη συνέχεια, κάτι η οικονομική κρίση, κάτι η ολοκληρωτική αποβλάκωση που κοπανάει άγρια δίχως –πλέον– να κάνει διακρίσεις, ε, βάλτε και το κλείσιμο του Αλφαβίλ, δεν ήθελε και πολύ το φαινόμενο να εκπνεύσει.
Στο σπίτι μου υπάρχει πλέον ένα home theater, με την οθόνη του και τον προτζέκτορά του. Πολλές από τις κόπιες που κυκλοφορούν είναι σκέτο κρύσταλλο, που λέμε. Αψεγάδιαστες, δίχως τις γραμμές της εμουλσιόν, τα cigarette burns, την έντονη φθορά και τους «καμμένους» υπότιτλους σε πολυτονικό. Όλα φαίνονται και ακούγονται πεντακάθαρα. Πρόοδος.
Κι όμως, μου λείπουν οι χιλιογρατζουνισμένες κόπιες. Μου λείπει αυτή η παρέα, κι ας μην ήξερα ούτε έναν από τους θαμώνες ονομαστικά –δεν χρειαζόταν άλλωστε. Γιατί όσα Avatar κι αν μου σερβιριστούν, κανένα ψηφιακό 3D δεν θα ερεθίσει τόσο τη φαντασία μου όσο μια άγνωστη, σκοτεινή και φθαρμένη ταινία από το πουθενά, που περίμενε 40 χρόνια σε μια αποθήκη για να ξεδιπλώσει την ξεχασμένη ιστορία της.
Τι τα θες, όλοι έχουμε προβλήματα.
Mingle
ΝΟΣΤΑΛΓΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΜΕΤΑΜΕΣΟΝΥΧΤΙΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ
Όλοι έχουμε τις εμμονές μας. Είναι στη φύση του ανθρώπου να έχει εμμονές, κολλήματα αν προτιμάτε. Δίχως αυτές είμαστε ανολοκλήρωτοι – γι’ αυτό συνήθως και αυτοί που αγκαλιάζουν τις εμμονές τους είναι πιο ισορροπημένοι από τους υπόλοιπους. Σε αυτή την κατηγορία μπορούμε άνετα να εντάξουμε και τους οπαδούς των μεταμεσονύχτιων προβολών, μια κατάσταση που ευδοκιμούσε και στην Ελλάδα, αλλά έχει πλέον ξεχαστεί.
Μερικά πράγματα λειτουργούσαν καλύτερα στο «περιθώριο». Δείτε την υπερ-πετυχημένη και cult ταινία Rocky Horror Picture Show. Την πρώτη εβδομάδα εξόδου του, το φιλμ έδειχνε παταγώδης αποτυχία και μόνο όταν τα μεγάλα κεφάλια της 20th Century Fox σκέφτηκαν να την προβάλουν σε κύκλωμα μεταμεσονύχτιων προβολών την είδαν να μετατρέπεται στην επιτυχία που γνωρίζουμε σήμερα. Και αυτό μας διδάσκει πολλά: πρώτα απ’ όλα, ότι υπήρχε μια κατηγορία ανθρώπων που προτιμούσαν να βλέπουν ταινίες μετά τα μεσάνυχτα! Κακά τα ψέμματα, σε μια after hours προβολή του Eraserhead είσαι βέβαιος ότι βρίσκεσαι ανάμεσα σε οπαδούς του φιλμ – κανείς δεν θα το βλέπει για πρώτη φορά. Γι’ αυτό άλλωστε και χρησιμοποιήσαμε τον όρο cult (=αίρεση). Γίνεσαι μέλος μιας ιδιαίτερης «κάστας», μέρος μιας εξαιρετικά σινεφίλ κατάστασης. Βέβαια, η διαφορά αυτού του κοινού είναι ότι οι σινεφίλ ανησυχίες του μπορεί, πολλές φορές, να σταματούν σε ΜΙΑ και μόνο ταινία. Αλλά είπαμε, οι εμμονές είναι στη φύση μας.
Πάρτε για παράδειγμα την ταινία του Λούτσιο Φούλτσι «Η Έβδομη Πύλη Της Κολάσεως». Καρφίτσα δεν έπεφτε στο Σινέ Δεξαμενή στο Κολωνάκι σε κάθε προβολή της, μέχρι που η φθαρμένη κόπια της εξέπνευσε. Ο κόσμος είχε πλέον μάθει απέξω τις ατάκες και «γλεντούσε» στην κυριολεξία το μνημείο σουρεάλ τρόμου του ιταλού «χασάπη». Την αρχή βέβαια την έκανε ο συγχωρεμένος ο Βαγγέλης Κοτρώνης, στις αρχές του ‘80 «πρώτα στο ΡΙΑΛΤΟ στη Κυψέλη και μετά στο ΕΛΥΖΕ στα Ιλίσια», όπως πληροφορούμαι από τον Βάσο Γεώργα. Εκείνη την περίοδο εξέδιδε και το περιοδικό «Φανταστικός Κινηματογράφος» και, λίγα χρόνια αργότερα, θα χάσει άδικα τη ζωή του στην άσφαλτο. Το κίνημα όμως – γιατί περί αυτού επρόκειτο– είχε γεννηθεί.
Και εκεί βέβαια υπήρχαν προβλήματα. Πώς, ας πούμε, να ανεχτείς το «σκυλί» που κάθεται μπροστά σου (που είχε έρθει επειδή του είπαν ότι οι μεταμεσονύχτιες προβολές είνα.ι… trendy!) και «στολίζει» με «πανέξυπνα» σχόλια μια αγαπημένη σου ταινία όπως το «Ζόμπι: Το Ξύπνημα Των Νεκρών»; Στη χώρα μας είχε λανθασμένα σχηματιστεί η εντύπωση ότι οι μεταμεσονύχτιες προβολές αποτελούν μια χαβαλεδιάρικη κατάσταση και στο Ελλαδιστάν, όπου η άγνοια του νεο-έλληνα παντρεύεται μοναδικά με το θράσος του, πολλές φορές νιώσαμε σαν μαυροντυμένοι δολοφόνοι από ταινίες του Ντάριο Αρτζέντο. Μέχρι πριν τέσσερα-πέντε χρόνια πάντως, περνούσαν πολλά διαμάντια από τις μεταμεσονύχτιες οθόνες. Από τη “Suspiria” στη «Χαμένη Λεωφόρο» ή στο “Mullholland Drive” του Ντέιβιντ Λιντς και από τη στρατιά των “Blind Dead” του Αρμάντο Ντε Οσάριο στον αυθεντικό «Σχιζοφρενή Δολοφόνο με το Πριόνι» και το “Cannibal Holocaust”.
Το DVD όμως, ενώ από τη μια έφερε σ’ επαφή το νεανικό κοινό με όλες αυτές τις εξαφανισμένες ταινίες, παράλληλα τις εξόρισε σε κατ’ οίκον περιορισμό (ούτε τσόντες να ήταν). Στη συνέχεια, κάτι η οικονομική κρίση, κάτι η ολοκληρωτική αποβλάκωση που κοπανάει άγρια δίχως –πλέον– να κάνει διακρίσεις, ε, βάλτε και το κλείσιμο του Αλφαβίλ, δεν ήθελε και πολύ το φαινόμενο να εκπνεύσει.
Στο σπίτι μου υπάρχει πλέον ένα home theater, με την οθόνη του και τον προτζέκτορά του. Πολλές από τις κόπιες που κυκλοφορούν είναι σκέτο κρύσταλλο, που λέμε. Αψεγάδιαστες, δίχως τις γραμμές της εμουλσιόν, τα cigarette burns, την έντονη φθορά και τους «καμμένους» υπότιτλους σε πολυτονικό. Όλα φαίνονται και ακούγονται πεντακάθαρα. Πρόοδος.
Κι όμως, μου λείπουν οι χιλιογρατζουνισμένες κόπιες. Μου λείπει αυτή η παρέα, κι ας μην ήξερα ούτε έναν από τους θαμώνες ονομαστικά –δεν χρειαζόταν άλλωστε. Γιατί όσα Avatar κι αν μου σερβιριστούν, κανένα ψηφιακό 3D δεν θα ερεθίσει τόσο τη φαντασία μου όσο μια άγνωστη, σκοτεινή και φθαρμένη ταινία από το πουθενά, που περίμενε 40 χρόνια σε μια αποθήκη για να ξεδιπλώσει την ξεχασμένη ιστορία της.
Τι τα θες, όλοι έχουμε προβλήματα.
Popularity: unranked [?]